در این مقاله میخوانید
ترخیص کالا آخرین و شاید حساس‌ترین مرحله واردات است. کالایی که ماه‌ها برای خرید و حمل آن برنامه‌ریزی کرده‌اید، تا زمانی که از گمرک خارج نشود نه قابل فروش است و نه قابل استفاده در خط تولید. در این راهنما مراحل ترخیص را به زبان ساده مرور می‌کنیم و نکاتی را می‌گوییم که در عمل، روزها از زمان ترخیص کم می‌کند.
ترخیص کالا دقیقاً یعنی چه؟
ترخیص یعنی انجام تشریفات قانونی گمرکی برای خارج کردن کالا از قلمرو گمرک. در این فرایند کالا اظهار می‌شود، اسناد آن بررسی می‌شود، ارزش و تعرفه آن تعیین می‌شود و پس از پرداخت حقوق ورودی، مجوز خروج صادر می‌شود.
مدارک لازم برای ترخیص
فهرست دقیق مدارک به نوع کالا بستگی دارد، اما این اسناد تقریباً در همه پرونده‌ها لازم است:
- ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت
- پیش‌فاکتور و فاکتور نهایی (Commercial Invoice)
- بارنامه (B/L برای حمل دریایی یا AWB برای حمل هوایی)
- گواهی مبدأ (Certificate of Origin)
- لیست عدل‌بندی (Packing List)
- مجوزهای استاندارد، بهداشت یا قرنطینه بسته به نوع کالا
مراحل ترخیص کالا گام‌به‌گام
- تشکیل پرونده و اظهار: اطلاعات کالا در سامانه جامع گمرکی ثبت و اظهارنامه تنظیم می‌شود.
- تعیین مسیر: سیستم گمرک کالا را به مسیر سبز، زرد یا قرمز هدایت می‌کند.
- ارزیابی: کارشناس گمرک اسناد و در صورت لزوم خود کالا را بررسی می‌کند.
- پرداخت حقوق ورودی: حقوق گمرکی، سود بازرگانی و مالیات بر ارزش افزوده پرداخت می‌شود.
- صدور پروانه و خروج: پروانه گمرکی صادر و کالا از درب خروج تحویل داده می‌شود.
مسیرهای سبز، زرد و قرمز
| مسیر | معنا | زمان تقریبی |
|---|---|---|
| سبز | خروج بدون بازرسی اسناد و کالا | ۱ تا ۲ روز کاری |
| زرد | بررسی اسناد بدون بازرسی فیزیکی | ۲ تا ۵ روز کاری |
| قرمز | بررسی اسناد و بازرسی فیزیکی کالا | ۴ تا ۱۰ روز کاری |
برای آشنایی بیشتر با این مسیرها، مقاله مسیر سبز، زرد و قرمز گمرک را بخوانید.
چه عواملی زمان ترخیص را طولانی می‌کند؟
بیشتر تأخیرها قابل پیشگیری‌اند. رایج‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
- مغایرت اطلاعات فاکتور با بارنامه یا لیست عدل‌بندی
- انتخاب کد تعرفه نادرست
- نداشتن مجوزهای لازم پیش از رسیدن کالا
- تأخیر در پرداخت حقوق ورودی و هزینه‌های انبار
هزینه‌های ترخیص شامل چه مواردی است؟
هزینه ترخیص فقط حق‌الزحمه ترخیص‌کار نیست. حقوق ورودی (بر اساس ارزش گمرکی و نرخ تعرفه)، مالیات بر ارزش افزوده، هزینه انبارداری، تخلیه و بارگیری و در صورت نیاز هزینه آزمایش استاندارد هم به آن اضافه می‌شود.
در پرونده‌هایی که مدارک پیش از رسیدن کالا بررسی شده، میانگین زمان ترخیص تقریباً نصف پرونده‌هایی است که کار پس از تخلیه کالا شروع شده است.
واحد ترخیص سپنتا هلدینگ
جمع‌بندی
ترخیص موفق نتیجه آماده‌سازی دقیق است، نه شانس. اگر مدارک کامل باشد، کد تعرفه درست انتخاب شده باشد و مجوزها از قبل گرفته شود، کالای شما در کوتاه‌ترین زمان ممکن از گمرک خارج می‌شود. کارشناسان ترخیص سپنتا آماده‌اند پرونده شما را از همین امروز بررسی کنند.
نویسنده
حمید توکلی
مدیر واحد ترخیص و امور گمرکی
حقالعملکار رسمی گمرک با بیش از ۱۸ سال سابقه ترخیص کالا از گمرکات بندری، مرزی و فرودگاهی کشور.
سوالی درباره این موضوع دارید؟
کارشناسان سپنتا آماده پاسخگویی هستند؛ مشاوره اولیه رایگان است.
