اگر صادرکننده هستید، احتمالاً اصطلاح «رفع تعهد ارزی» را بارها شنیده‌اید. این الزام قانونی می‌گوید ارزی که از فروش کالا به خارج از کشور به دست می‌آید، باید در مهلت مشخص و از مسیرهای تعیین‌شده به چرخه اقتصادی کشور بازگردد.

تعهد ارزی چگونه ایجاد می‌شود؟

با صدور هر پروانه صادراتی، به ازای ارزش کالای صادرشده، تعهدی به نام صادرکننده در سامانه‌ها ثبت می‌شود. در واردات هم اگر ارز از مسیر رسمی تأمین شده باشد، واردکننده باید با ورود کالا و ارائه اسناد گمرکی، تعهد خود را تسویه کند.

روش‌های رایج رفع تعهد ارزی

  • فروش ارز در سامانه: عرضه ارز حاصل از صادرات در سامانه‌های رسمی مبادله ارز
  • واردات در مقابل صادرات: استفاده از ارز صادراتی برای واردات کالا، توسط خود صادرکننده یا دیگران
  • واگذاری پروانه صادراتی: انتقال پروانه به واردکننده‌ای که به ارز نیاز دارد
  • سایر روش‌های مصوب: بسته به بخشنامه‌های روز بانک مرکزی

مهلت رفع تعهد چقدر است؟

مهلت بازگشت ارز بر اساس آخرین بخشنامه‌های بانک مرکزی تعیین می‌شود و در سال‌های اخیر چند بار تغییر کرده است. به همین دلیل، تکیه بر اطلاعات قدیمی یا تجربه دیگران می‌تواند پرهزینه باشد.

پیامدهای تأخیر در رفع تعهد

  • تعلیق کارت بازرگانی و توقف ثبت سفارش و صادرات جدید
  • محرومیت از خدمات گمرکی، بانکی و مشوق‌های صادراتی
  • ارجاع پرونده به مراجع قضایی و تعزیراتی
  • از دست رفتن اعتبار تجاری نزد بانک‌ها و شرکای تجاری

بیشتر پرونده‌هایی که به ما می‌رسند، ماه‌ها پیش قابل حل بودند. رفع تعهد وقتی ساده است که پیش از پایان مهلت به آن فکر کنید.

مریم صادقی، مدیر واحد ارزی سپنتا

چگونه از مشکلات ارزی پیشگیری کنیم؟

  1. پیش از عقد قرارداد صادراتی، روش بازگشت ارز را مشخص کنید.
  2. وضعیت تعهدات خود را به‌طور منظم در سامانه‌ها بررسی کنید.
  3. اسناد فروش ارز و حواله‌ها را دقیق و منظم بایگانی کنید.
  4. بخشنامه‌های جدید بانک مرکزی را دنبال کنید یا از مشاور متخصص کمک بگیرید.

جمع‌بندی

رفع تعهد ارزی بخش جدایی‌ناپذیر صادرات است و هرچه زودتر برای آن برنامه‌ریزی کنید، کم‌هزینه‌تر تمام می‌شود. واحد ارزی سپنتا وضعیت تعهدات شما را رایگان بررسی و بهترین روش رفع تعهد را پیشنهاد می‌کند.